Çekimli Dil

 21. [Oğuz][Kontrol edilecek, bağlantılar değişecek] Latince çekimli bir dildir.

Çekim, gramer ilişkilerini göstermek için bir kelimenin şeklinde yapılan değişikliktir.

a. Çekim değişimleri bazen bir kelimenin gövdesinde veya başında, ama sıklıkla çekim ekinde yer alır.

vōx  bir ses
vōcis  bir sesin

Vocō.  Çağırıyorum.
Vocat.  Çağırıyor.
Vocet.  Bırak çağırsın.
Vocāvit.  Çağırdı.

Tangit.  Dokunuyor.
Tetigit.  Dokundu.

b. Çekim ekleri, başlangıçta şimdi belirsizleşmiş olan bağımsız anlamlara sahipti. Yaklaşık olarak edat, yardımcı fiil ve şahıs zamirlerinin kullanımına denk gelirler. Dolayısıyla, vocat'ta çekim eki o şahıs zamirine denk gelir; vōce'de ile edatına; ve vocet'te ise istek kipine işaret eder.

c. Fiilin gövdesindeki çekimsel değişimler, genelde zaman ve kip ilişkilerini belirtir.

Frangit.  Kırar. (kırıyor)
Frēgit.  Kırdı.

Mordet.  Isırıyor.
Momordit.  Isırdı.1

22. İsim, sıfat, zamir ve ortaç çekimleriyle cins, sayı ve hal bildirme isim çekimi olarak adlandırılır, ve konuşmanın bu kısımlarına çekimli denilir.
Çatı, kip, zaman, sayı ve kişi belirtmek için yapılan çekimlere fiil çekimi, ve fiile çekilmiş fiil denilir. 

Not — Sıfatların sıklıkla kıyas çekimine sahip oldukları söylenir. Ancak bunlar, türetme yoluyla yapılan kök biçimlenmeleridir. (§ 124, footnote).

23. Zarflar, edatlar, bağlaçlar ve ünlemler çekilmez ve parçacıklar olarak adlandırılırlar.

Not— Parçacık terimi bazen num, -ne, an (soru), nōn, nē (olumsuz), sī (koşullu), vb. gibi kelimelerle kısıtlanır, ki bunlar, sadece bir cümlenin biçim ya da yapısını belirtirler.

DİPNOTLAR

1. Fiillerin tek uygun çekimleri şahıs çekim ekleridir; ve burada atıf yapılan değişimler kesinlikle kök değişimleridir, ama çekim sisteminin bir parçası haline gelmişlerdir.